ESE

Landlausir, ķslenskir stangaveišimenn

 Mikiš hefur veriš rętt um žau įform kķnverska aušmannsins Huangs Nubos aš kaupa jöršina Grķmsstaši į Fjöllum, sem er ein landmesta bśjörš landsins. Sżnist sitt hverjum. Sumir fagna įhuga Nubos, sem er meš risavaxnar hugmyndir um uppbyggingu feršažjónustu į jöršinni, en ašrir gjalda varhug viš žvķ aš erlendir aušmenn eignist ķslenskar nįttśruperlur og geti hugsanlega ķ framtķšinni takmarkaš ašgengi almennings aš eigin landi.   

Ég hef engar forsendur til aš ętla annaš en aš Nubo gangi gott eitt til og hann sjįi višskiptatękifęri ķ žvķ sem mörgum finnst ašeins vera örfoka eyšimörk. Ekki mį heldur gleyma aš hann hefur lżst yfir žvķ aš hann afsali sér öllum vatnsréttindum, öšrum en žeim sem hann žarf til žess aš starfrękja feršažjónustuna, og žeim aušlindum sem kunna aš finnast ķ jöršu innan landareignarinnar. Žrįtt fyrir žaš er ešlilegt aš stjórnvöld gefi sér góšan tķma til žess aš marka stefnuna ķ mįlum sem žessum til framtķšar og svari žeirri spurningu hvort rétt sé aš erlendir rķkisborgarar geti ķ krafti aušmagns keypt upp stóra hluta landsins.

Ķ žessu sambandi er vert aš leiša hugann aš öšru en žó ekki óskyldu mįli. Į įrunum fyrir efnahagshruniš fór fram skipuleg söfnun ķslenskra aušmanna į jöršum žar sem laxveišileyfi voru mešal hlunninda. Žeir stórtękustu sönkušu aš sér tugum jarša ķ žessu skyni. Erlendir rķkisborgarar létu heldur ekki sitt eftir liggja og fręgasta dęmiš er sennilega kaup svissnesks auškżfings į öllum bśjöršum og eyšibżlum ķ Mżrdal og žar meš aš veiširétti ķ Heišarvatni og Vatnsį sem er gjöful į sjóbirting og lax. Ķ kjölfar žessara kaupa var Heišarvatni lokaš fyrir ķslenskum almenningi og ašgengi aš Vatnsį takmarkaš verulega. Nś er reyndar fariš aš selja veišileyfi ķ Heišarvatn į nżjan leik og ķ Vatnsį geta menn veitt, greiši žeir uppsett verš.

Eftir hrun stóšu stangaveišifélög og ašrir veišileyfasalar frammi fyrir žvķ aš vera meš samninga, sem bundnir voru vķsitölu, og kaupendahóp sem segja mį aš hafi veriš hruninn. Į žessu var ķ flestum tilvikum tekiš meš samkomulagi leigutaka og landeigenda um frystingu vķsitöluhękkana um skeiš. Nś viršast vera breyttir tķmar og um žaš vitna nżleg śtboš og tilboš ķ laxveišiįr eins og Laxį į Įsum og Žverį og Kjararį. Ķ bįšum tilvikum er um grķšarlegar hękkanir į leigugjöldum aš ręša. Fram hefur komiš aš verš veišileyfa fyrir eina stöng ķ žrjį daga ķ Laxį į Įsum nęsta sumar verši um 1,4 m.kr. sem sagt er vera 75% hękkun milli įra. Hęstu tilbošin ķ Žverį og Kjararį voru upp į tępar 112 m.kr. en aš teknu tilliti til kostnašar viš netaupptöku ķ Hvķtį og annars kostnašar, auk žess sem vķsitalan fór ķ gang um leiš og tilbošin voru opnuš, mį bśast viš žvķ aš leiguupphęšin slagi hįtt ķ 130 m.kr. žegar nżir leigutakar taka viš įnni sumariš 2013. Žaš er žvķ ekki nema von aš ašrir veiširéttareigendur hugsi gott til glóšarinnar nęst žegar samiš veršur um ašrar af betri laxveišiįm landsins. Nśverandi leigusamningar um tvęr ašrar Borgarfjaršarįr, Noršurį og Grķmsį, renna śt eftir nęsta sumar og višmišiš ķ nżjum samningum veršur sennilega sprengitilbošiš ķ Žverį og Kjararį.

Į žetta er minnst hér til aš hvetja ķslenska stangaveišimenn til aš standa saman um aš taka ekki žįtt ķ žeirri helstefnu sem nś viršist eiga aš marka. Ķslenskir stangaveišimenn, sem įhuga hafa į laxveiši, eru į góšri leiš meš aš verša landlausir ķ eigin landi. Žeir hafa ekki efni į aš borga 3.000 evrur (um 480 žśs. ISK) fyrir stangardaginn į besta tķma og ekki einu sinni 1.000-1.500 evrur fyrir daginn į jašartķmum. Stjórnvöld męttu leiša hugann aš žessari žróun, ž.e.a.s. ef žau hafa virkilegar įhyggjur af žvķ aš veriš sé aš takmarka ašgengi Ķslendinga aš nįttśruperlum landsins.

Nęstkomandi laugardag veršur ašalfundur Stangaveišifélags Reykjavķkur, öflugasta og stęrsta stangaveišifélags landsins meš um 4.000 félagsmenn, haldinn į Grand Hótel Reykjavķk. Žaš er besti vettvangur félagsmanna til aš ręša mįlin og hafa įhrif į stefnumörkunina. Ég hvet félagsmenn til aš męta į ašalfundinn og koma skošunum sķnum į framfęri.

Meš veišikvešju.

Eirķkur St. Eirķksson

(Greinin hér aš ofan birtist ķ Morgunblašinu 24. nóvember 2011).


Loksins

Loksins męlir einhver eitthvaš af viti.
mbl.is Kennir fįklęddum konum um jaršskjįlfta
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nżlenda eša hvaš?

Žaš er undarlegt ef danska rķkisśtvarpiš er fyrst fréttamišla til žess aš flytja fréttir af žvķ sem virkilega er aš gerast ķ Icesave mįlum. Vona aš žetta sé bara bull žvķ ef ķslenskir rįšherrar halda aš Ķsland sé nżlenda erlendra žjóša, eša žį aš žeim megi takast aš bśa žannig um hnśtana aš svo verši, žį mega žeir žakka fyrir žau örlög aš fį vikuvist į Kolbeinsey meš öllum žeim ašbśnaši sem žjóšnķšingum sęmir. Veikt fólk lifir žar varla ķ nokkra klukkutķma, jafnvel žótt žaš išrist allan tķmann.
mbl.is „Vorum nįlęgt samkomulagi“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Noršmenn meš 5 stig?

Ekki įtta ég mig į žvķ hvernig Mbl.is getur dęmt Noršmenn śr leik į EM ef satt reynist aš lišiš sé meš 5 stig eins og haldiš er fram ķ fréttinni.

Ef ég man rétt žį fór Noregur meš tvö stig upp śr sķnum rišli og vann svo sigur ķ gęr. Žaš jafngildir 4 stigum.


mbl.is Jensen tryggši Dönum sigur gegn Noršmönnum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Vammlaus fréttamašur aš huršarbaki?

Žaš er meš ólķkindum aš hlusta į hęgriöfgamanninn Hall Hallsson, fyrrverandi fréttamann, senda blaša- og fréttamönnum tóninn į ĶNN ķ kvöld. Ekki sķst ķ ljósi žess aš meš honum sat fyrrverandi fréttastjóri Sjónvarpsins og Stöšvar 2 sem var mešsekur honum ķ einhverju mesta sišferšisbresti sem ķslenskir blaša- og fréttamenn hafa oršiš uppvķsir aš.

Hallur sat į sķnum tķma meš Ingva Hrafni ķ žętti į RŚV žar sem Albert Gušmundsson, sem var aš kljśfa sig śt śr Sjįlfstęšisflokknum, og Žorsteini Pįlssyni, žįverandi formanni. Žaš eina, sem téšur Hallur hafši til mįlanna aš leggja, var aš spyrja hvort ekki vęri hęgt aš sętta mįlin ķ sķnum flokki žannig aš allir yršu vinur į nż. Žetta var nś hin gagnrżna fréttamennska sem HH stundaši į sķnum tķma en sķšan varš hann ašallega fręgur fyrir aš fyrir aš vita ekki hvaš fęri fram į bak viš ,,hinar luktu dyr". Engin furša. Žeir, sem eru meš flokksstimpil į sér, fį ekkert aš vita frį öšrum en sķnum eigin mönnum. Ekki var fréttastjórinn betri. Hann er reyndar kurteis viš višmęlendur sķna į Hrafnažingi en tekur svo hamskiptum į umręšuvettvangi meš undirmįlsmönnunum sem hann kżs aš kalla ,,Heimastjórnina".

Af hęgri öfgamönnum, sem titlašir eru sem sagnfręšingar į ĶNN, žį žykir mér Jón Kristinn Snęhólm bara fara vaxandi ķ starfi. Um HH er allt annaš aš segja. Hann situr ķ žęttinum į ĶNN viš hlišina į fulltrśa flokks, sem stżrši hruninu og segir nįnast ekki neitt. Ég segi; į bak viš žessar dyr bżr illt innręti.


Ķslendingar feršast minna til śtlanda en ekki hvaš?

Rak augun ķ žessa fyrirsögn į Mbl.is ķ kvöld. Ég er ekki hissa. Žaš er bśiš aš setja venjulega Ķslendinga ķ farbann og fjötra sem ekki hafa tķškast sķšan hreppsómagar voru og hétu. Žaš liggur viš aš žaš borgi aš brjóta af sér og eiga Brimarhólmsvist aš launum. Ķslendingur meš ķslenskar krónur aš fararteski fyrir gjaldeyriskaup sem feršast um ķ Noregi žarf aš greiša 260 ISK fyrir lķtrann. Į Ķtalķu er lķtraveršiš u.ž.b. 245 ISK fyrir lķtrann. Hér heima er bensķnveršiš aš sliga flesta bķleigendur og er žaš žó töluvert lęgra.

Einu hef ég tekiš eftir og žaš er fjandskapur stjórnvalda ķ garš eigenda dķsilbķla. Žvķ var haldiš fram į sķnum tķma aš dķsilbķlar mengušu minna en bensķnbķlar en sś skošun var oftślkuš. Mįliš er hins vegar žaš aš dķsilbķlar eyša minna en bensķnbķlar og žvķ menga žeir minna en bensķnbķlarnir. Žetta er eins og meš hvķtu kindurnar og žęr svörtu ķ gįtunni góšu. Vegna žessa hafa ķslensk stjórnvöld til skamms tķma snśiš öllum žessum mįlum į hvolf, gefiš skķt ķ mengun og ašeins hugaš aš gróšahyggju. Žegar žaš munaši 20 ISK/ltr. į verši bensķnlķtra og dķsillķtra fyrr ķ sumar, bensķnlķtranum ķ hag, žį var alls stašar annars stašar ķ Evrópu allt annaš upp į teninginn. Žar žurfa stjórnvöld virkilega aš huga aš umhverfismįlunum. Hér heima žį hugsa stjórnvöld, hvort sem žau eru til hęgri eša vinstri, sennilega ekki um neitt. A.m.k. ekki neitt sem fęr stašist ašra skošun en žį aš umhverfisvęnt bón žurfi til aš fęgja rįšherrastólana.


Fręndur eru fręndum verstir og ekki sķst innan ESB

Ķ frétt RŚV ķ dag var fjallaš um žaš aš trślega vęri mesti akkurinn fyrir Evrópusambandiš viš inngöngu Ķslands ķ žaš įgęta bandalag aš Noregur myndi fylgja ķ kjölfariš. ESB hefur reyndar sįralķtinn įhuga į Ķslandi en Noregur er feitur biti sem sambandiš hefur lengi langaš til aš gleypa.

Ķ framhaldi af žessum fréttum žį rifjašist upp fyrir mér vištal sem ég tók fyrir Skip.is viš Rögnvald Hannesson, prófessor viš višskiptahįskólann ķ Björgvin, fyrir um sex įrum sķšan. Rögnvaldur er prófessor ķ aušlindahagfręši og žetta sagši hann viš mig į sķnum tķma (frétt af Skip.is sem ég į allan höfundarrétt af):

Noršmenn yršu okkar verstu fjendur innan ESB

- segir Rögnvaldur Hannesson prófessor ķ fiskihagfręši

17.10.2003

Samkvęmt nżrri skošanakönnun ķ Noregi hafa fylgismenn ESB ašildar nś 8% forskot į andstęšinga hennar og margt bendir til žess aš sķfellt fleiri Noršmenn telji hag sķnum betur borgiš innan sambandsins en utan žess. Rögnvaldur Hannesson, prófessor ķ fiskihagfręši viš Verslunarhįskóla Noregs ķ Björgvin, segist vera andstęšingur žess aš Ķslendingar gangi ķ ESB en hann tekur skżrt fram aš gerist Noršmenn ašilar aš sambandinu en Ķslendingar standi utan žess žį bķši Ķslendinga erfišur tķmi.

Rögnvaldur, sem bśiš hefur ķ Noregi ķ 40 įr og er meš norskan rķkisborgararétt, segir ķ samtali viš Skip.is aš hann sé fylgismašur žess aš Noregur gangi ķ ESB enda telji hann hagsmunum Noršmanna betur borgiš innan sambandsins en utan. Hann segist hafa greitt atkvęši meš ašild 1994 og hafi žį m.a. lagt žaš į sig aš leita uppi norska konsślinn ķ St. John“s į Nżfundnalandi til žess aš geta greitt atkvęši. Öšru mįli gengi hins vegar meš Ķslendinginn Rögnvald Hannesson.

-- Sjįvarśtvegshagsmunir Ķslendinga eru miklu meiri en Noršmanna og reyndar eru žetta engir smįmunir sem viš erum aš tala um. Viš eigum ein aušugustu fiskimiš ķ Noršur-Atlantshafi og Ķsland er ekkert smįrķki žegar fiskveišimįl eru annars vegar. Žar erum viš stórveldi. Noršmenn rįša t.d. ašeins yfir einum fiskstofni einir og sér en žaš er ufsinn. Um alla ašra stofna žurfa žeir aš semja um stjórnun į viš önnur rķki. Ég tel sömuleišis vķst aš Spįnverjar og ašrar sjįvarśtvegsžjóšir innan ESB myndu hleypa Ķslandi inn ķ sambandiš įn žess aš fį eitthvaš verulegt ķ stašinn. Spįnverjar og ašrir myndu žvķ fį hlutdeild ķ kvótanum meš einum eša öšrum hętti, segir Rögnvaldur en hann segist reyndar ekki sjį žvķ neitt til fyrirstöšu aš ķslenska rķkiš innkalli aflaheimildirnar og selji žęr eša leigi og hafi tekjur af.

Žaš er enginn annars bróšir ķ leik

Aš sögn Rögnvaldar er žaš sömuleišis alveg ljóst aš ef Noršmenn gangi ķ ESB en Ķslendingar ekki žį myndi žaš hafa alvarlegar afleišingar ķ för meš sér fyrir ķslenskan sjįvarśtveg.

-- Gerist žaš žį myndi ég ķ sporum Ķslendinga hugsa mįliš alveg upp į nżtt. Noršmenn yršu okkar verstu fjendur į sjįvarśtvegssvišinu hvaš varšar markašsmįlin ef žeir vęru ķ sambandinu. Žaš er enginn annars bróšir ķ leik og ef Noregur gengi inn žį vęri EES samningurinn sömuleišis aš meira eša minna leyti śr gildi fallinn. Žį yršu Ķslendingar aš semja upp į nżtt og meš Noršmenn hinum megin viš boršiš vęri tryggt aš Ķslendingar fengju ekki betri samning en žeir hafa nś. Noršmenn eru į nįlum um aš žaš verši Ķslendingar sem gangi ķ sambandiš į undan og ég minni į aš žaš sem kom hreyfingu į Evrópuumręšuna hér ķ Noregi ķ fyrra var skošanakönnun į Ķslandi sem sżndi meirihlutafylgi viš ESB ašild. Žaš varš til žess aš setja allt į annan endann hér ķ Noregi, segir Rögnvaldur en hann segir aš öšru leyti vęri žaš mikil blessun fyrir norsku žjóšina ef samningar tękjust viš ESB. Norskur landbśnašur myndi leggjast af og žaš vęri til mikilla bóta fyrir landsmenn. Hann bendir lķka į aš EES rķkin taki nś viš lögum og reglugeršum frį Brussel įn žess aš koma aš įkvaršanatökunni.

-- EES žjóširnar eru śti į gangi žegar veriš er aš semja um reglugeršir sem žęr verša aš innleiša. Žaš hlżtur aš vera betra aš vera inni ķ herberginu žegar įkvaršanirnar eru teknar. Žaš er sömuleišis misskilningur aš smįrķki geti ekki haft įhrif innan ESB. Smįrķkin geta gengiš ķ bandalag meš öšrum stęrri rķkjum og stutt žau ķ mįlum sem skipta smįrķkin engu og fengiš žeirra stušning ķ stašinn. Žetta er eins og meš smįflokkana. Viš sjįum hvaša įhrif litlir öfgaflokkar ķ Ķsrael hafa žar ķ landi. Eins er žaš meš smįrķkin innan ESB.

Svo mörg voru žau orš Rögnvalds Hannessonar. Ég held aš hann hafi rétt fyrir sér. Ef Ķsland gengur ķ ESB žį mun Noregur fylgja ķ kjölfariš.


Heimsk verša heimaöldu börnin um langa framtiš

,,Heimskt er heimaališ barn." Svo hljóšar gamalt mįltęki. Žvķ mišur viršist žaš verša hlutskipti Ķslendinga, ž.e.a.s. flests venjulegs fólks, aš vera bundiš ķ įtthagafjötra um ótilgreindan tķma. Hinir sömu geta žvķ gleymt žvķ aš velta sér upp śr öšru žvķ sem segir ķ Hįvamįlum: ,,Vits er žörf žeim er vķša ratar."

Įstęšan fyrir žvķ aš ég nefni žetta hér er sś aš žessi daušans alvara rann upp fyrir mér žegar ég brį mér śt fyrir landssteinana ķ heila 11 daga nś upp śr mišjum jśnķmįnuši. Įfangastašurinn var Sušur-Ķtalķa, sem löngum hefur veriš tališ mešal fįtękari landssvęša ķ įlfunni, hvaš žį innan hins göfuga Evrópusambands. Ég nenni ekki aš žreyta lesendur meš lżsingum į žvķ sem į dagana dreif en ég get žó deilt žvķ meš žeim aš frekari utanferšir eru ekki į dagskrįnni hjį mér - sennilega ekki nęstu įrin. Nišurstašan eftir feršina er hins vegar žessi. Žaš er bśiš aš hneppa Ķslendinga ķ fįtękragidru meš eša įn IceSave og žaš um langa framtķš. 243 ISK fyrir bensķnlķtrann er sś stašreynd sem blasir viš mörlandanum į Sušur-Ķtalķu. Žaš žarf ekki aš segja mikiš meira.

Nś žegar menn gęla viš drauma um inngöngu Evrópusambandiš og upptöku evru žį vęri hollt fyrir hina sömu aš spyrjast fyrir um žaš į hvaša kjörum evruupptakan veršur. Į aš miša viš nśverandi gengi sem er um 180 ISK fyrir evruna og um 210 ISK fyrir pundiš? Hvaš veit ég? Hitt veit ég aš ef sś veršur raunin žį er eins gott fyrir alla žį, sem enn rįša yfir garšskika, aš fella trén og fara aš rękta kartöflur. Žaš hefur reyndist örsnaušum žjóšfélögum best į sķnum tķma. ,,Ķslandssnaušur" veršur e.t.v. besta ręktunarafbrigšiš ķ framtķšinni. Betra en Ķslandsraušur og Gullauga.

Žaš var blessun ķ śtiverunni aš heyra ekki fréttir af įstandinu heima. Hins vegar var hressandi, en aš sama skapi ekki hughreystandi, aš heyra ķ Einari Mį Gušmundssyni rithöfundi, mķnum gamla leikfélaga śr Gošheimunum, ķ Kastljósi ķ gęrkvöldi. EMG var žar aš kynna nżja bók sķna og hitti einu sinni sem oftar naglann į höfušiš. Į skżran hįtt greindi hann žann hlutverkaleik sem ķslenskir stjórnmįlamenn eru jafnan ķ, stundum ķ stjórn og stundum ķ stjórnarandstöšu. Hvķtt er svart og svart er hvķtt, allt eftir žvķ hvoru megin boršsins sem menn sitja žį og žį stundina. Viršing mķn fyrir ķslenskum stjórnmįlamönnum hefur falliš meira en gengi ķslensku krónunnar og er žį langt til jafnaš. Ég tek hins vegar ofan fyrir nżjum žingmanni, Gušfrķši Lilju Grétarsdóttur, sem viršist einn örfįrra žingmanna įtta sig į žvķ aš žjóšarhag beri aš setja ofar flokkshagsmunum. Hef ekki hugmynd um žaš hvort įhyggjur hennar séu į rökum reistar en bara žaš aš hśn kokgleypi ekki allt žaš, sem žingflokkurinn sem hśn fer fyrir, vill aš verši nišurstašan, er manndómsmerki.


Žaš skķn ķ boruna į stuttbuxnastrįkunum

Stjórnlagažing er vafalust įgętt mįl en žaš žarf aš undirbśa miklu betur en gert hefur veriš. Hins vegar er makalaust aš hlżša į mįlflutning stuttbuxnastrįka śr Sjįlfstęšisflokknum um kostnašinn.

Hver er kostnašurinn af fjįrgljęfrastefnu Sjįlfstęšisflokksins ķ stjórn undanfarin įr og įratugi?Gjaldžrot heimila og fyrirtękja. Samt leyfa stuttbuxnastrįknarnir, Birgir og Siguršur Kįri, sér aš gagnrżna. Hin sorglega stašreynd er sś aš žeir hafa ekki vaxiš upp śr stuttbuxunum og ef eitthvaš er žį er fariš aš skķna ķ rassinn beran. Ef fylgismenn Sjįlfstęšisflokksins įtta sig ekki žį žessu, og reka hnefann į réttan staš, žį er flokknum ekki višbjargandi. Tvö frjįlshyggjufóstur sem hyggjast hanga utanlegs er ekki uppskrift farsęlum kosningaśrslitum. Śt meš žį bįša og vitum hvort žeir spjara sig ķ atvinnulķfinu. Mér kęmi į óvart ef žeir yršu żkja borubrattir žar.


mbl.is Telur stjórnlagažing kosta meira en milljarš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Mikiš var

Ķslendingar hafa lengi barist fyrir žvķ aš veišum į śthafskarfa (djśpkarfa) sé stjórnaš meš tilliti til žess aš um fleiri en einn stofn sé aš ręša. Žaš var žvķ vonum seinna aš fallist hafi veriš į sjónarmiš okkar ķ žessu mįli.

Allt, sem kemur fram ķ frétt Mbl.is, er ķ samręmi viš sjónarmišin sem Ķslendingar hafa haldiš fram ķ örugglega įratug. 500 metra dżpislķnan hefur jafnan veriš notuš til višmišunar. Žvķ hefur sömuleišis veriš haldiš fram af ķslenskum fiskifręšingum aš djśpkarfinn nešan viš 500 metra mörkin sé af tveimur ašskildum stofnum. Fyrir vikiš hafa menn ekki veriš kįtir meš žaš aš erlend skip hafi legiš į 200 mķlna lögsögumörkunum og hugsanlega veriš aš veiša ķslenskan djśpkarfa.


mbl.is Žrķr ašskildir stofnar djśpkarfa
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband